De onomatopee als oerwoord

In mijn zoektocht naar voorbeelden van onomatopeeën, mijn favoriete stijlfiguur, botste ik op dit korte educatieve artikel van Onze Taal.

Volgens Onze Taal is het heel waarschijnlijk dat klanknabootsingen een belangrijke rol hebben gespeeld bij het ontstaan van talen. Mensen zouden klanken hebben nagebootst om uit te drukken wat ze precies bedoelen. Zoals een kind taal leert, eigenlijk. Boe voor koe, woef voor hond en tuut voor auto. Zo zouden onomatopeeën eigenlijk de oerwoorden zijn.

Toen ik het artikel las, verbaasde ik me erover dat sommige onomatopeeën zó ingeburgerd zijn geraakt dat we vergeten dat het eigenlijk klanknabootsingen zijn. Brommer, bijvoorbeeld. Of knippen. Of slurpen. We gebruiken ze dagelijks, zonder nog stil te staan bij het geluid dat erin verscholen zit.

Onomatopeeën op de muur van een toilet in een Antwerps restaurant. Ze bestaan in alle talen, ook in het Engels!

Onomatopeeën bestaan bovendien in alle talen, leerde ik.  Logisch natuurlijk, want geluiden zijn  universeel. Maar de manier waarop talen die geluiden opschrijven, is dan toch weer anders.

Hilarisch vind ik het Chinese woord voor kat. Dat heb ik denk ik wel vijftien keer na elkaar afgespeeld, gewoon omdat ik er elke keer opnieuw om moet lachen.  貓

Voor de les Nederlands

Een idee voor de les Nederlands zoek ik niet te ver. Ik vraag aan mijn leerlingen om in hun dagdagelijkse woordenschat op zoek te gaan naar onomatopeeën. Zoals rits, knippen, knarsen. Wie weet wijzen ze me wel op onomatopeeën die ik zelf nog niet had opgemerkt!