En prompt kwam daar een lesidee

‘Hoe ver sta jij met die lesvoorbereiding', vroeg ik aan E. We zaten in de les Didactiek 1 en mochten aan onze lesvoorbereiding werken voor microteaching 1. Ik had, behalve mijn naam bovenaan, nog helemaal niks op mijn lesvoorbereidingsformulier staan.

Mijn GVR. Ik geef toe, hij is niet knap. Maar hij is wel slim, en altijd goed goedgeluimd. Een mens kan niet alles hebben.

Er stond al een paar weken helemaal niks, en de paniek sloeg een beetje toe. Meestal stroom ik over van de bruisende ideeën, maar nu had ik nul inspiratie. Dat kwam omdat ik op dat punt in mijn lerarenopleiding nog geen Nederlands mocht geven, en dus noodgedwongen moest snuisteren in de leerplannen van maatschappelijke Vorming. En daar vond ik niks dat mij interesseerde. ‘Oh’, antwoordde E. ‘Die is zo goed als klaar.’ Ze stond op om haar laptop in te pakken en fluisterde: ‘Chat GPT.’

Lang verhaal kort. E. klapte haar laptop weer open en toonde mij haar prompt. ‘Geef mij lesinspiratie voor de eerste graad A-stroom ...’ (Op de ‘...’ een leerplandoel uit de leerplannen wiskunde.) Ik maakte prompt een foto van de prompt, zei dag tegen de rest van de klas, en ging naar huis. Daar typte ik E.’s prompt over, vulde op de ‘...’ een leerplandoel in dat van ver iets met taal te maken had en drukte op enter. Tada, een volledige les van 50 minuten rolde over mijn scherm.

Heb ik vals gespeeld? Ben ik een luie doos? Een ordinaire bedriegster? Nee, want natuurlijk heb ik die hele les niet gecopy-pastet! Toen ik van de eerste euforie bekomen was, zag ik de Chat GPT-les hier en daar toch niet zo toepasbaar was in de praktijk. Niet alles wat Chat GPT voorstelde, vond ik ook interessant. Maar Chat GPT had me wél een keigoed idee voor een lesstart gegeven. En ineens was ik vertrokken. Wat volgde was een toffe les over het gebruik van digitale taaltools. Waarvan ik zélf zowaar ook nog het één en ander opstak.

Sindsdien is AI mijn virtuele vriend. Behalve inspirator voor een  motiverende lesstart, is hij mijn geduldige redacteur voor stappenplannen en duidelijk geformuleerde opdrachten en onuitputtelijke producent van extra oefeningen. Ook voor een differentiatietje hier en daar draait mijn GVR (Grote Vriendelijke Robot) zijn hand niet om. En als het – ondanks zijn hulp – toch wat moeilijk met mij gaat, is hij ook psycholoog. Altijd goedgeluimd, altijd geduldig en altijd bereikbaar. De klok rond, ook op zon- en feestdagen. Vind zo maar eens iemand in het echt!

Volgens Maureen Heymans, vicepresident en general manager van Learning at Google, ben ik goed bezig. Net zoals haar broer.

Natuurlijk voert deze mevrouw promotie voor haar business, en is voor haar de sky the limit. Maar ik volg haar wel als ze dit zegt:

En sowieso ís AI daar. AI maakt deel uit van de samenleving. We kunnen niet in een grot kruipen en wachten tot het overgaat. Want dat doet het niet. Wij moeten AI omarmen, zoals dat heet. Gebruiken, écht gebruiken. En onze leerlingen leren hoe je ermee omgaat.

Ik ben daar alleszins nog niet klaar voor, moet ik bekennen. Ik weet zelf amper hoe ik met AI moet omgaan. De GVR en ik, wij modderen maar wat aan. De GVR produceert soms ook prietpraat, moet ik bekennen. Hallucineert er soms ook maar wat op los. (Petra De Sutter, rector van de UGent, weet er sinds kort alles van.) Ik heb nood aan een opleiding! Hoog tijd dat Zuhal Demir daar eens werk van maakt! O ja, da’s waar. De pedagogische studiedagen zijn afgeschaft.

Voor de les Nederlands

Om goeie punten te halen voor deze blog, moet ik ook een link maken naar de concrete lespraktijk en het vak Nederlands. Maar daar wringt het schoentje dus. In plaats van schaamteloos te plagiëren, verwijs ik graag door naar dit artikel in Klasse voor wat lesinspiratie  van een leraar Nederlands die alvast niet in de grot is gekropen.

Hieronder kunnen jullie het artikel uit De Standaard lezen:

Interview

Maureen Heymans staat aan het hoofd bij ‘Learning at Google’: “Je lesboek kan zo omgezet worden in een podcast”

Aan AI-optimisme geen gebrek bij Maureen Heymans, een van de hoogstgeplaatste Belgen bij Google. Aan het hoofd van ‘Learning at Google’ weet ze dat AI een fundamentele partner wordt van het onderwijs.

14 november 2025 om 23:59

Artificiële intelligentie kwam de afgelopen twee jaar niet alleen bedrijven, maar ook scholen en universiteiten binnengewaaid. De mogelijkheden van generatieve AI worden in sneltempo uitgerold om het opdoen van kennis te versnellen of te verbeteren. Bij internetgigant Google zit Maureen Heymans mee aan de knoppen om leren aangenaam, gemakkelijk en doeltreffend te maken met de vele tools van de mastodont. Specifiek richt ze zich op toepassingen in het onderwijs. “Al jaren beloven edtech bedrijven aan elke student een gepersonaliseerde leraar en aan elke leraar een persoonlijke assistent. Alleen stond de technologie nooit op punt. Nu staan we eindelijk voor een fundamentele shift”, zegt ze.

Heymans (47) is vicepresident en general manager van Learning at Google, en daarmee is ze ook een van de hoogstgeplaatste Belgen bij de internetgigant. Ondanks haar Vlaamse naam – haar overgrootvader Jan Frans was in de jaren 20 rector van de UGent – is Heymans Franstalig. Ze woont al 24 jaar in de VS en heeft in die tijd haar Nederlands verloren.Zij en haar man bleven na hun studies “plakken” in de Bay area rond San Francisco, vertelt ze. Als burgerlijk ingenieur toegepaste wiskunde reisde ze naar de University of California in Santa Barbara (UCSB) om een extra master computerwetenschappen te halen. Ze schreef er haar thesis over de grafentheorie – een tak van de wiskunde waarbinnen onderzoek wordt gedaan naar verzamelingen van punten, al dan niet verbonden via lijnen – en hoe die theorie toegepast kon worden op het web.

Het onderwerp was een match met Silicon Valley, dat toen net in opkomst was. Heymans mocht, na een korte passage bij een start-up, aan de slag als softwareingenieur bij Google. Het bedrijf was in 2001 nog relatief klein. Ter illustratie: de reclameopbrengsten van Google bedroegen toen zo’n 80 miljoen dollar. Afgelopen jaar ging het om meer dan 300 miljard.

Vandaag bekleedt ze een positie met impact. Door iets op te zoeken in Google Search of Gemini, maar ook in Youtube, Google Classroom of Notebook LM, komen dagelijks meer dan twee miljard mensen in aanraking met generatieve AI.

Ondertussen heeft iedereen wel eens geëxperimenteerd met ChatGPT. Miljoenen leerlingen en studenten gebruiken op dagelijkse basis AI-tools. Welke rol is er op termijn voor AI weggelegd in het onderwijs?

“Tot nu toe zagen we vooral jongeren op hun telefoon zoeken naar een snel antwoord als ze vastzaten, toch? Dat is logisch in de beginfase. Maar het was slechts het begin. Nu worden nieuwe dimensies zichtbaar om leren interactiever te maken en informatie te presenteren zoals de student het wil.”

“Veel jongeren weten niet hoe ze zich moeten voorbereiden op toetsen. Recent zijn er veel tools gelanceerd om hen daarmee te helpen. In Notebook LM kan je zelf je cursus of syllabus opladen of ons vertellen welk examen je hebt. Dan genereren we automatisch een testtoets, een quiz of leskaarten. We visualiseren kennis in schema’s. Je lesboek kan ook omgezet worden in een podcast, wat handig is voor onderweg.”

“Tegelijk wordt leren actief in plaats van passief. Je kunt tijdens het bekijken van een Youtube-video bijvoorbeeld over het onderwerp in gesprek gaan. Onderwerpen kunnen ook veel gemakkelijker aan elkaar gelinkt worden – denk aan fysica met basketbal, of chemie met klimaatverandering. Leren wordt zo veel interactiever.”

“Die stappen brengen ons bij de laatste evolutie, en die is super exciting. Dan wordt leren met AI veel persoonlijker. Dan evolueren we naar een tool die jou echt kent: je lesrooster, je leeromgeving, je kennisniveau, je misvattingen ... We werken nu naar die fase toe, zowel voor studenten als leerkrachten.”

Bent u niet bang dat we in deze fase zullen blijven plakken?

“Het is heel normaal dat jongeren een shortcut zoeken als ze huiswerk moeten maken, om dan weer snel te kunnen gamen of sporten. Net daarom is het belangrijk voor leerkrachten en ouders om uit te leggen hoe ze de tools kunnen gebruiken. Vandaag botsen we nog op beginnersproblemen, maar op lange termijn is de weg duidelijk. We gaan snel voorbij die eerste fase. Dat zien we nu al: jongeren zitten vaak een paar jaar voor op hun leraars of ouders.”

Is het geen terechte vrees van ouders dat hun kinderen waardevolle kennis of kritisch denken zullen missen met deze tools?

“Cognitive offload, het verminderen van kennisstromen of brainrot is zeker iets om alert op te zijn. Net daarom moeten we jongeren leren om ermee om te gaan. En als groot techbedrijf moeten we samenwerken met leerkrachten, experts en lerarenopleidingen.”

“Tegelijk bestond een soortgelijke vrees ook toen de rekenmachine uitkwam. En toen het internet opgang maakte, dacht men dat het de dood van de bibliotheek zou worden. Dat niemand nog iets zou kunnen opzoeken. Met AI is het net zo. Terwijl het ons in staat stelt om veel dieper onderzoek te doen en meer informatie te verwerken.”

Hoe gaat u daar als ouder mee aan de slag?

“Ik ga zelf vaak het gesprek aan. Ik vertel mijn 15-jarige jongens dat ze AI als een partner moeten gebruiken, en niet als vervanger. Het is in de eerste plaats een fantastische brainstormpartner die je creativiteit stimuleert. Eigenlijk gaat het erom als ouder de volgorde aan te geven. Als ze huiswerk maken, dan zeg ik dat ze dat eerst op papier moeten doen, zonder hulp. Struggle is good. Pas door te worstelen en na te denken, leer je. Maar als je helemaal vastzit, dan kan AI je helpen. Je mag dus niet té snel naar het antwoord springen. Je hebt die worsteling nodig om te reflecteren op hoe je leert.”

Veel kinderen hebben die betrokken ouder niet.

“Nee. En daarom is het zo belangrijk dat leerkrachten er aandacht aan besteden en onderwijsexperts herdenken hoe we lesgeven in de klas. Tegelijk zie ik dat het onderwijs zich zeer snel aanpast aan AI, waardoor dit probleem zich minder voordoet.”

Hoe heeft AI het onderwijs al veranderd?

“Huiswerk speelt een veel kleinere rol in veel scholen hier. Dus als je beslist om vals te spelen om je huiswerk te maken, dan maakt dat nog weinig verschil voor je puntentotaal. Leraren spelen in op de situatie door bijvoorbeeld meer projectwerk te geven of meer essays te laten schrijven. Je kan studenten daarbij aanmoedigen om AI-tools te gebruiken, net zoals ze vroeger Google gebruikten om informatie te verzamelen. Je kan dan later in de klas een discussie voeren over hoe leerlingen het aangepakt hebben. Echt, als je AI goed gebruikt, dan brengt het het leren zowel binnen als buiten het klaslokaal op een hoger niveau.”

“Tegelijk kan AI dienen als onderwijsassistent die de werkdruk van leraren verlaagt. We hebben een pilotprogramma uitgevoerd met Gemini in Noord-Ierland, dat leraren 10 uur per week bespaarde. Er komt zo meer tijd vrij voor de essentiële aspecten van onderwijs: het faciliteren van groepsactiviteiten, het bevorderen van diepgaandere interactie tussen leerlingen, en het kunnen opsporen van leerachterstanden en het bieden van individuele ondersteuning.”

Veel leerkrachten staan nog niet zover, of zijn zelfs argwanend over die beloofde winst.

“Mijn broer geeft in België les aan nieuwkomers in het onderwijs, zoals immigranten die geen Frans spreken. Toen ik drie jaar geleden over AI begon, was hij zeer sceptisch. Twee jaar geleden zei hij: “Wat is ChatGPT.” Vandaag heeft hij het gebruik van Gemini in de klas omarmd. Hij maakt het leren persoonlijker en maakt lesvoorbereidingen door informatie over de achtergrond van de jongeren te betrekken. De lessen zijn actiever, origineler en meer hands-on. Ik geloof echt dat AI de intrinsieke motivatie van leerlingen kan aanwakkeren en hun nieuwsgierigheid kan prikkelen.”

“En natuurlijk moeten we jongeren nog steeds cognitieve skills aanleren. We moeten hen leren lezen, schrijven en rekenen. Maar AI-tools links laten liggen is geen optie. Als we willen dat jongeren creatief zijn, kritisch en probleemoplossend kunnen denken en een growth mindset ontwikkelen, dan hebben we technologie nodig. Dat zal cruciaal zijn in een wereld waarin AI al onze jobs zal veranderen. Technologie blijft razendsnel evolueren. Achterblijven is zinloos.”

En toch blijven er bij zowel eenvoudige als complexe opdrachten hallucinaties, misleidende resultaten opduiken.

“Voorlopig wel. Maar het gaat ontzettend snel vooruit. Met wiskunde boeken we veel vooruitgang: we helpen de moeilijkste vragen uit de Wiskunde Olympiade op te lossen. We trainen onze modellen ook op steeds betere bronnen, en focussen steeds meer op content met autoriteit. Dat verbetert de kwaliteit en staat de gebruiker ook toe om door te klikken naar de bronnen. Dat is iets wat we moeten aanleren als AI-geletterdheid: geloof niet blind alles wat je leest. Zoals we ook met de opkomst van het internet moesten leren welke websites betrouwbaar waren.”

Je spreekt over steeds betere bronnen. Veel sectoren – van journalisten en kunstenaars tot academici – volgen dat met een bang hart op en zijn angstig dat AI met hun werk aan de haal gaat.

“Onze grootste bron blijft het web. We zijn Google. We hebben meer dan twintig jaar ervaring in het uitdokteren van wat kwalitatieve sites zijn en wat betrouwbare informatie is. We hebben toegang tot allerlei real time data en trainen onze modellen op extreem complexe datasets. We weten welk weer het is en welke events er volgend weekend in Brussel zijn. De systemen worden dus voortdurend bijgetraind met verse informatie.”

“Maar natuurlijk zijn we volop bezig om partnerschappen te sluiten of deals aan te gaan met bijvoorbeeld grote uitgevers en dataproviders om nog betere, kwalitatievere data te krijgen. De strijd om goede informatie is volop bezig. En het gaat ontzettend snel. Maar naar mijn inschatting doet Google het op een verantwoorde en pedagogische manier.”

Wat zijn de limieten van AI?

“Er liggen nog veel uitdagingen voor ons die we samen met leraren en leidinggevenden in het onderwijs moeten oplossen, maar ik geloof echt dat AI een katalysator zal zijn voor de verbetering van het onderwijs.”

Echt?

“In de wereld van edtech hebben we de afgelopen jaren aanhoudende dalingen gezien in de nationale reken- en leesvaardigheidsscores, evenals overweldigende burn-outcijfers onder leraren, wat erop wijst dat het traditionele model van lesgeven en leren onder druk staat. Nu, met de kracht van generatieve AI, beginnen we te zien wat er mogelijk is als we afstand kunnen nemen van een one-size-fits-all-benadering en we AI-tools omarmen die leraren helpen werkelijk gepersonaliseerde leerervaringen te bieden. We zijn al lang van mening dat de toekomst van leren persoonlijker zal zijn, en AI-tools brengen deze lang gekoesterde visie dichter bij de realiteit.”

“AI wordt in onderwijs dus een fundamentele partner. En natuurlijk moeten we zorgen dat studenten niet te veel denkwerk aan AI uitbesteden, maar de grootste uitdaging is hoe we AI voor iedereen toegankelijk en eerlijk kunnen maken.”

“Op de lange termijn, en alleen wanneer AI op verantwoorde wijze wordt ontwikkeld in samenwerking met docenten, experts en studenten, denken we veel positieve effecten te zien. AI zal het onderwijs effectiever maken. Met meer betrokkenheid. En het zal nieuwsgierigheid stimuleren. Kijk naar wat AI al gedaan heeft op het vlak van DNA-onderzoek of de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen. Er is zo’n positieve impact op de samenleving.”